O’Keeffe

Kwiaty, zaczynając od wieku XVII, to jeden z ulubionych motywów malarstwa europejskiego. Wydawałoby się, że po Holendrach i van Goghu, nic nie zostało do zrobienia, trudno było oczekiwać jakichś odkryć. Jednakże ów motyw nie zniknął, kwiaty malowało się i nadal maluje, powszechnie, na skalę masową. W rozlicznych kółkach plastycznych malują je dzieci i dorośli, ludzie z różnymi niepełnosprawnościami i chorzy psychicznie. Kwiaty należą w świadomości ogółu do tej lepszej, jaśniejszej strony świata. Kwiatami nie można zabić, chociaż zranić – jak najbardziej (uderzając na przykład bukietem róż w twarz). Powszechna miłość do kwiatów rzadko przekłada się na jakość ich malarskich przedstawień.

Artystką, która udowodniła, że kwiaty nie są tematem zamkniętym i można go twórczo rozwinąć, była Georgia O’Keeffe, XX-wieczna malarka amerykańska, wyniesiona bardzo wysoko na fali feministycznego wzmożenia (w 2009 roku powstał o niej i jej mężu film biograficzny, a w ostatnim czasie ukazała się powieść pt. „Georgia” z podtytułem: „powieść o Georgii O’Keeffe, ikonie sztuki współczesnej”). Zasłużenie wyniesiona, bo jej najlepsze kwiatowe kompozycje mają niesamowitą siłę wyrazu i budzą różnorodne skojarzenia, czasem idące bardzo daleko. Od żeńskich i męskich genitaliów (a więc skojarzeń związanych z płcią), poprzez przedziwne twory budzące grozę, po formy zoo- i antropomorficzne oraz otchłanne (wciągające w bezdeń, czarną dziurę). Artystka osiąga to malując kwiaty z bliska, zwykle w bardzo dużym zbliżeniu, a właściwie fragmenty kwiatów, powiększając je do niebywałych rozmiarów. Zbliżając się do nich coraz bardziej, gubi je. „Im bliżej rzeczy jesteśmy, tym bardziej się od tej rzeczy oddalamy w abstrakcji” (J. Wójcik „Sztuka filmowa”, 2017). Niektóre obrazy O’Keeffe to czyste abstrakcje o charakterze ornamentacyjnym, bez odniesień. Nie one stanowią o sile i oryginalności jej dzieła.

Georgia O’Keeffe była żoną wybitnego fotografa, Alfreda Stieglitza, który ją wielokrotnie portretował. Pięknie portretował.

Włodzimierz Szpak

Jimson Weed/White Flower No. 1
Wrz 30, 2019 by