NIEPEWNOŚĆ

[Nowy felieton Włodzimierza Szpaka]

Naszym przodkom sprzed stu i więcej lat, oprócz rodziny, przyjaciół, psa, kota, osła czy konia, towarzyszył zwykle cały orszak bytów duchowych, takich jak diabły, demony czy anioły. Równie realnych i nie mniej ważnych. Byty te były istotnym składnikiem ich życia, współżyły z nimi na co dzień i od święta. Jeszcze w wieku XIX wyobrażenia aniołów były czymś powszechnym, pojawiają się wszędzie, na kartach książek, w malarstwie i rzeźbie, w kościołach i na cmentarzach. Najmocniej zapadły mi w pamięć XIX-wieczne figury nagrobne. Przepiękne anioły z cmentarzy polskich i obcych, z Powązek, Rossy wileńskiej, cmentarza Łyczakowskiego i Rakowickiego, cmentarzy francuskich i włoskich (Pere Lachaise, Staglieno i innych). Szczególnym uczuciem darzę anioła strzegącego grobowca rodziny Oneto na cmentarzu Staglieno w Genui. Ma smutny wyraz twarzy. Pogrążony w myślach, z rękami złożonymi na piersiach, zdaje się czekać na kogoś lub na coś, być może na czyjś gest, znak, a może głos. Kształtne ciało anioła oplata długa suknia, przykrywająca stopy, u dołu ujęta jakby w węzeł.
Tę niezwykłą statuę wyrzeźbił w 1882 roku urodzony w Piemoncie Giulio Monteverde. Jego anioł jest nietypowy: zamiast chrześcijańskiego obrazu niebiańskiego posłańca, przewodnika dla dusz przychodzących do raju, przedstawia istotę mierzącą się z własnymi wątpliwościami i niepewnościami. Ten anioł nie wie już, dokąd iść, stracił orientację, pogubił się – u drzwi grobowca genueńskiego bankiera Francesco Oneto – w otchłani między życiem a śmiercią.
Tak więc to piękne androgyniczne stworzenie Monteverdego czeka być może na przewodnika, który pokaże mu drogę. Jest w tym podobne do mnie. Ja też czekam na jakiś znak, sygnał z tamtej strony, na coś, co dałoby mi pewność, wiarę, rozwiało wątpliwości… Czekam być może na przewodnika, który wskaże mi drogę i zechce przy okazji powiedzieć, co mam myśleć, kiedy czytam, że w odległości 3,8 miliarda lat świetlnych od Ziemi odkryto supernową (ASASSN-15lh), której jasność była 20 razy większa niż łącznie wszystkich gwiazd w naszej Galaktyce. Jak to się ma do naszych aniołów i demonów, nas ludzi oraz całego tego ludzkiego kramu?…

Włodzimierz Szpak

Kwi 27, 2020 by